चौकट राजा

दैव किती अविचारी !
जीवनगति ही न्यारी !

शुभ्र वर्ण बगळ्यास दिला तू
कोकिळतनु अंधारी;
कृष्णलोचने सुंदर हरिणे
वनि वनि भ्रमति बिचारी.

मूर्ख भोगितो राजवैभवा
पंडित फिरती भिकारी;
सूरदास विनवितो प्रभूला
क्षणक्षण हो जडभारी !

योगी पावन मनाचा । साही अपराध जनाचा ॥
विश्व रागें झाले वन्ही । संती सुखें व्हावें पाणी ॥
शब्द शस्त्रें झालें क्लेश । संती मानावा उपदेश ॥
विश्व पट ब्रह्मदारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥

संत तेचि जाणा जगीं । दया क्षमा ज्यांचे अंगी ॥
लोभ अहंता न ये मना । जगी विरक्त तेचि जाणा ॥
इह परलोकीं सुखी । शुद्ध ज्ञान ज्यांचे मुखीं ॥
मिथ्या कल्पना मागें सारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥

एक आपण साधू झाले । येर कोण वाया गेले? ॥
उठे विकार ब्रह्मी मूळ । अवघे मायेचें गबाळ ॥
माय समूळ नुरे जेव्हां । विश्व ब्रह्म होइल तेव्हां ॥
ऐसा उमज आदिअंतीं । मग सुखी व्हावे संती ॥
चिंता क्रोध मागे सारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥

ब्रह्म जैसें तैशा परी । आम्हा वडील भूतें सारी ॥
अहो क्रोधें यावें कोठे । अवघे आपण निघोटे ॥
जीभ दातांनी चाविली । कोणें बत्तीशी तोडीली? ॥
मन मारुनी उन्मन करा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥

शुद्ध ज्याचा भाव झाला । दुरी नाही देव त्याला ॥
अवघी साधन हातवटी । मोलें मिळत नाही हाटीं ॥
कोणी कोणास शिकवावें । सार साधुनिया घ्यावें ॥
लडिवाळ मुक्ताबाई । जीव मुदल ठायीचे ठायीं ॥
तुम्ही तरुनी विश्व तारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥

बा. सी. मर्ढेकरांच्या कविता वाचतोय. त्यातलीच ही एक कविता. :)

*********

सकाळी उठोनी। चहा-कॉफी घ्यावी,
तशीच गाठावी। वीज गाडी ॥

दती त्रुण घ्यावे। "हुजूर" म्हणून;
दुपारी भोजन। हेंची सार्थ ॥

संध्याकाळ होता । भूक लागे तरी,
पोराबाळांवरी। ओकूं नये ॥

निद्रेच्या खोपटीं। काळजीची बिळे;
होणार वाटोळें। होइल तें ॥

कुणाच्या पायाचा । कांही असो गुण
आपुली आपण । बिडी प्यावी ॥

जेथे निघे धुर । तेथे आहे अग्नी;
आम्ही जमदग्नी । प्रेतरूपीं ॥

I was browsing through my collection of poems and came across these two. I couldn't help but notice the striking similarity with the song "Jag Jaa" from Omkara.

Here are the two poems. The poet is yet unknown to me. Will update it as soon as I know.

--------

सुबह की गोरी

रात की काली चादर ओढ़े
मुँह को लपेटे
सोई है कब से
रूठ के सबसे
सुबह की गोरी
आँख न खोले
मुँह से न बोले
जब से किसी ने
कर ली है सूरज की चोरी

आओ
चल के सूरज ढूंढे
और न मिले तो
किरन किरन फ़िर जमा करें हम
और इक सूरज नया बनाएँ
सोई है कब से
रूठ के सबसे
सुबह की गोरी
उसे जगाएँ
उसे मनाएँ
--------------

जाग री

बीत्ती विभावरी जाग री ।

अंबर पनघट में भिगो रही -
तारा घट ऊषा नागरी ।

खग कुल कुल-कुल सा बोल रहा,
किस्लय का आंचल डोल रहा,
लो यह लत्तिका भी भर लाई
मधु मुकुल नवल रन गागरी ।

अधरों में राग अमंद पिये,
अलकों में मलयज बंद किये,
तू अबतक सोयी है आली -
आंखो में भरे विहाग री ।

मुंगी उडाली आकाशी । तिने गिळले सुर्यासी ॥
थोर नवलाव झाला । वांझे पुत्र प्रसवला ॥
विंचु पताळासी जाए । शेष वंदी त्याचे पाय ॥
माशी व्याली घार झाली । देखोनी मुक्ताई हसली ॥

ए री पवन, ढुंढे किसे तेरा मन, चलते चलते
बावरी सी तू खिले, कौन है तेरा सजन

बादल से तेरा क्या है कुछ नाता
काहे झूमे, नाचे गाए, आए जब सावन
बावरी सी तू खिले, कौन है तेरा सजन

मन के द्वारे से, चोरी चुपके से
सपनों की तू पायल बांधे, गुजरे छननन छन
बावरी सी तू खिले, कौन है तेरा सजन

एक अकेली तू, मेरी सहेली तू
जिसका कोई साथी नाही, उसका क्या जीवन
बावरी सी तू खिले, कौन है तेरा सजन
ए री पवन, ढुंढे किसे तेरा मन, चलते चलते


There is a touch of Mira Bai's love songs to the lyrics. Beautiful!
Film: Bemisaal, Music: R.D.Burman, Lyrics: Anand Bakshi, Singer: Lata Mangeshkar.

And here is one more ..

मोरा गोरा अंग लै ले, मोहे शाम रंग दै दे
छूप जाऊंगी रात ही में, मोहे पी का संग दे दे

एक लाज रोके पैय्या, एक मोह खिंचे बैय्या
जाऊ किधर ना जानू, हमका कोई बताई दे

बदली हता के चंदा, चूप के से झांके चंदा
तोहे राहू लागे बैरी, मुसकये जी जलायके

कुछ खो दिया है पायके, कुछ पा लिया गवायके
कहा ले चला है मनवा, मोहे बावरी बनायके

Such a beautiful song.
Film: Bandini, Music: S.D.Burman, Lyrics: Gulzar, Singer: Lata Mangeshkar

चक्रवाक पक्षी वियोगें बहाती । झालें मजप्रती तैसे आतां ॥१॥
चुकलिया माय बालकें रडती । झालें मजप्रती तैसे आतां ॥२॥
वत्स न देखता गाई हंबरती । झालें मजप्रती तैसे आतां ॥३॥
जीवना वेगळे मत्स्य तळमळती । झालें मजप्रती तैसे आतां ॥४॥
नामा म्हणे मज ऐसें वाटे चित्तीं । करीतसे खंती फार तुझी ॥५॥

......